قانون سرا
قانون ، حقوق ،
حقوق کودکان در قانون اساسی

در قانون اساسی به عنوان قانون مادر هیچ اصلی به صورت مستقیم در مورد كودكان وجود ندارد و حق حیات، مسكن، كار و آموزش و پرورش رایگان با عبارت هر فرد آغاز می‌شود و در واقع هیچ مصداقی تحت عنوان حقوق كودك در قانون اساسی نداریم.
البته توجه به حقوق كودكان در اصل 21 قانون اساسی به صورت غیرمستقیم مورد اشاره قرار گرفته جایی که قانونگذار می‌گوید: «دولت موظف است حقوق زن را در تمام جهات با رعایت موازین اسلامی تضمین نماید. اصل 21 قانون اساسی با بیان این وظیفه دولت وظایف زیر را در راستای حمایت از حقوق كودكان برای آن تكلیف كرده است:
1- حمایت مادران، بالخصوص در دوران بارداری و حضانت فرزند، و حمایت از کودکان بی‌سرپرست.
2- اعطای قیمومت فرزندان به مادران شایسته در جهت غبطه آنها در صورت نبودن ولی شرعی.
همچنین در فصل سوم قانون اساسی كه بحث حقوق ملت مطرح شده است به طور خاص هیچ چیزی درباره‌ كودك عنوان نشده و در اصل ۲۰ قانون اساسی همه‌ ملت اعم از زن و مرد یكسان در حمایت قانون با رعایت موازین اسلامی قرار گرفته‌اند.
اما قانون در برخی موارد دولت را موظف به انجام اقداماتی برای كودكان كرده است. از جمله تعلیم و تربیت كودك، آموزش قبل از دبستان تا سطح آموزش عالی به طور رایگان، بهداشت كودكان و استفاده از خدمات پزشكی و درمانی و بهره‌مندی كودك از تغذیه، واكسیناسیون به موقع، تفریح و حق.
همچنین در همین اصل به اعطای قیمومت فرزندان به مادران شایسته در جهت غبطه آنها در صورت نبودن ولی شرعی نیز اشاره شده كه به نظر می‌رسد بتوان آن را نیز قسمتی از حقوق كودك دانست كه قانون اساسی كشورمان بدان توجه داشته است.

حمایت از کودکان در قوانین
اطفال به لحاظ خصوصیات ویژه‌ای که دارند مانند صغر سن و به تبع آن عدم رشد کافی قوای عقلانی، نیازمند عنایت خاص و حمایت و مراقبت هستند و در صورت نقص قوانین و مقررات حاکم نیز، مستحق توجه و حمایت بیشتر هستند و باید سیاست جنایی افتراقی و متفاوت از سیاست جنایی که بر بزرگسالان حاکم است برای اطفال و نوجوانان تدوین شود. سن ازدواج، ممنوعیت سقط جنین و لزوم حمایت از كودكان مواردی است كه علاوه بر اصول قانون اساسی در قوانین عادی به‌ آنها پرداخته شده است.
در حقوق ایران برای دختر، سن ۹ سال تمام قمری و برای پسر، ۱۵ سال تمام قمری به عنوان سن بلوغ شرعی در نظر گرفته شده كه مبنای سن مسئولیت كیفری نیز همین سن است. باید توجه داشت كه تا چند سال پیش از این كودكان دختر در سن ۹ سالگی با اجازه‌ ولی می‌توانستند ازدواج كنند كه پس از اصلاح این قانون در سال 1383 حداقل سن برای ازدواج دختران به ۱۳ سال و برای پسران به ۱۵ سال تمام قمری تبدیل شد.
از سوی دیگر در مواد 622 و 623 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، به صراحت بیان شده شخصی كه آگاهانه به وسیله ضرب و جرح یا اذیت و آزار یا دادن ادویه و وسایل دیگر موجب سقط جنین زن حامله شود، علاوه بر پرداخت دیه به مجازات حبس نیز محكوم می‌شود. همچنین ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی درباره‌ افرادی كه مسئولیت شغلی در این زمینه دارند اگر با اقدام آنها سقط جنین صورت گیرد مجازات حبس ۲ تا ۵ سال و پرداخت دیه را مطرح كرده است.
با توجه به مواد قانون مجازات اسلامی و ماده‌ ۲۸۸ قانون آیین دادرسی كیفری می‌توان این برداشت را ارایه داد كه اگر كسی كودكی را كه قادر به محافظت خود نیست در محل خالی از سكنه رها كند برایش مجازات تعیین شده و اگر این اقدام منجر به صدمه‌ آن كودك شود علاوه بر مجازات رها كردن بر حسب مورد مجازات قصاص، دیه و ارش هم خواهد داشت.
به طور کلی باید تاکید کرد که كودك، عنصری است كه از سوی تمام نظام‌های حقوقی دنیا حمایت شده است. فلسفه این حمایت اولا ناتوانی كودكان برای احقاق حقوق عادی افراد جامعه و ثانیا لزوم توجه به این قشر به منظور تضمین پیشرفت و آینده جامعه است.
اسلام سال‌ها قبل از بنیانگذاری روش نوین قانونگذاری، حقوق فراوانی را برای كودكان در نظر گرفته است. در نظام حقوقی كشورمان هر چند در قوانین مختلف می‌توان اشارات فراوانی به حقوق كودكان پیدا كرد، اما به نظر می‌رسد كه تكمیل، تجمیع و سامان این حقوق با توجه به حقوق اسلامی احتیاج به مطالعات و بررسی‌هایی بیش از اینها دارد و جای خالی چنین قوانینی كاملا مشهود است.

منبع:http://www.cloob.com/club/article/list/clubname/ghanoongostarroshan/wrapper/true



برچسب‌ها: کودک, حقوق, حمایت, بهزیستی, اسلام
: مرتبه
[ چهارشنبه شانزدهم مرداد 1392 ] [ 23:4 ] [ منصوره اكبري مطلق ]
درباره وبلاگ

نويسندگان اين وبلاگ جمعي از كارشناسان حقوقي اداره كل بهزيستي خراسان جنوبي هستند كه براي ثبت محفوظات خويش و ثبت تجربيات به دست آمده و همچنين ارائه نظرات حقوقي در خصوص قوانين جاري و همينطور ارائه اطلاعات حقوقي به خوانندگان محترم ، اقدام به راه اندازي اين وبلاگ نموده اند .
ارائه نظرات كارشناسي شما خواننده محترم ياريگر ما در راستاي تحقق اهدافمان خواهد بود . انشاءالله تعالي
«عضو مركز توسعه وبلاگ نويسي ديني خراسان جنوبي با كد عضويت 5096»